Түрк мамлекеттеринин уюмунун расмий эмес саммити 2026-жылдын 15-майында Казакстандын Түркстан шаарында «Жасалма интеллект жана санариптик өнүгүү» темасында өттү; ушуну менен изилдөөнү, окутууну жана инновацияны кайра калыптандырып жаткан технологиялар түрк кызматташтык күн тартибинин эң жогорку баскычына көтөрүлдү.

Казакстандын Президенти Касым-Жомарт Токаевдин колдоосу астында өткөн Саммит Азербайжандын Президенти Илхам Алиевди, Кыргыз Республикасынын Президенти Садыр Жапаровду, Түркиянын Президенти Режеп Тайип Эрдоганды, Өзбекстандын Президенти Шавкат Мирзиёевди, Түндүк Кипр Түрк Республикасынын Президенти Туфан Эрхурманды жана ТМУнун Башкы катчысы, элчи Кубанычбек Өмүралиевди бир жерге чогултту.

Лидерлер ТМУнун Катчылыгынын институционалдык жана санариптик потенциалын бекемдөө, ошондой эле Башкы катчынын орун басарын дайындоо боюнча чечимдер менен бирге Түркстан декларациясын кабыл алышты. Талкуулардын өзөгүндө санариптик трансформация жана инновация, жасалма интеллект жана санариптик башкаруу, акылдуу инфраструктура жана инновациялык экосистемалар, ошондой эле туруктуу экономикалык өнүгүү турду; булардын баары узак мөөнөттүү «Түрк дүйнөсү — 2040» концепциясынын алкагында каралды. Саммитте ошондой эле түрк дүйнөсүнүн мурасын бириктирген эл аралык деңгээлдеги көп функциялуу маданият, илим жана туризм борбору катары ойлонулган «Түрк цивилизациясынын борбору» демилгеси жарыяланды.

Академиялык коомчулук үчүн Түркстан саммити өзүнүн дипломатиялык маанисинен алда канча кеңири маани камтыйт. Жасалма интеллект менен санариптик өнүгүүнү жылдын бириктирүүчү темасына айландыруу менен түрк мамлекеттери биргелешкен долбоорлор, каржылоо артыкчылыктары жана көндүм демилгелери кайда топтолорун көрсөттү: жасалма интеллект изилдөөлөрүнөн санариптик башкарууга жана университеттер чечүүчү роль ойногон инновациялык экосистемаларга чейин.

Бул багыттар мүчө университеттери аймактын санариптик жана изилдөө потенциалын курууда табигый өнөктөш болгон TURKUNIB миссиясы менен тыгыз шайкеш келет. Саммиттин жасалма интеллектке, инновацияга жана жалпы илимий инфраструктурага басым жасашы лидерлер эми стратегиялык деп белгилеген так ошол тармактарда университеттер аралык кызматташтыкты тереңдетүү зарылдыгын күчөтөт.

Сүрөт: Түрк мамлекеттеринин уюму (turkicstates.org)

Сүрөт: Түрк мамлекеттеринин уюму (turkicstates.org)

Сүрөт: Түрк мамлекеттеринин уюму (turkicstates.org)

Расмий ТМУ маалыматтарынын негизинде: The Informal Summit of the Organization of Turkic States convened in Turkistan, Kazakhstan