Turkiy Davlatlar Tashkilotining norasmiy sammiti 2026-yil 15-may kuni Qozogʻistonning Turkiston shahrida «Sunʼiy intellekt va raqamli rivojlanish» mavzusida oʻtkazildi; shu bilan tadqiqot, taʼlim va innovatsiyani qayta shakllantirayotgan texnologiyalar turkiy hamkorlik kun tartibining eng yuqori pogʻonasiga koʻtarildi.

Qozogʻiston Prezidenti Qosim-Jomart Toqayev mezbonligidagi sammit Ozarbayjon Prezidenti Ilhom Aliyev, Qirgʻiziston Respublikasi Prezidenti Sadir Japarov, Turkiya Prezidenti Rajab Toyyib Erdogʻan, Oʻzbekiston Prezidenti Shavkat Mirziyoyev, Shimoliy Kipr Turk Respublikasi Prezidenti Tufan Erhurman va TDT Bosh kotibi, elchi Kubanichbek Omuraliyevni bir joyga toʻpladi.

Rahbarlar TDT Kotibiyatining institutsional va raqamli salohiyatini mustahkamlash hamda Bosh kotib oʻrinbosarini tayinlash boʻyicha qarorlar bilan birga Turkiston deklaratsiyasini qabul qildi. Muzokaralar markazida raqamli transformatsiya va innovatsiya, sunʼiy intellekt va raqamli boshqaruv, aqlli infratuzilma va innovatsion ekotizimlar hamda barqaror iqtisodiy rivojlanish turdi; bularning bari uzoq muddatli «Turkiy dunyo vizyoni — 2040» doirasida koʻrib chiqildi. Sammitda, shuningdek, turkiy dunyo merosini birlashtiruvchi xalqaro darajadagi koʻp funksiyali madaniyat, ilm va turizm markazi sifatida oʻylangan «Turkiy sivilizatsiya markazi» tashabbusi eʼlon qilindi.

Akademik hamjamiyat uchun Turkiston sammiti oʻzining diplomatik ahamiyatidan ancha kengroq maʼno kasb etadi. Sunʼiy intellekt va raqamli rivojlanishni yilning birlashtiruvchi mavzusiga aylantirish orqali turkiy davlatlar qoʻshma loyihalar, moliyalash ustuvorliklari va koʻnikma tashabbuslari qayerda jamlanishini koʻrsatdi: sunʼiy intellekt tadqiqotlaridan raqamli boshqaruvga va universitetlar hal qiluvchi rol oʻynaydigan innovatsion ekotizimlargacha.

Bu yoʻnalishlar aʼzo universitetlari mintaqaning raqamli va ilmiy salohiyatini qurishda tabiiy hamkor boʻlgan TURKUNIB missiyasi bilan chambarchas mos keladi. Sammitning sunʼiy intellekt, innovatsiya va umumiy ilmiy infratuzilmaga urgʻu berishi rahbarlar endi strategik deb belgilagan aynan shu sohalarda universitetlararo hamkorlikni chuqurlashtirish zaruratini kuchaytiradi.

Surat: Turkiy Davlatlar Tashkiloti (turkicstates.org)

Surat: Turkiy Davlatlar Tashkiloti (turkicstates.org)

Surat: Turkiy Davlatlar Tashkiloti (turkicstates.org)

Rasmiy TDT xabarlari asosida: The Informal Summit of the Organization of Turkic States convened in Turkistan, Kazakhstan